Zakonom o porezu na dodatu vrednost, u članu 24. predviđeno je da se PDV ne plaća, između ostalog na:

lične potrebe stranog osoblja diplomatskih i konzularnih predstavništava, uključujući i članove njihovih porodica;

U ovom članu navodi se i da se oslobođenje ostvaruje pod uslovom reciprociteta, a na osnovu potvrde ministarstva nadležnog za inostrane poslove.

Zakon se ne određuje prema predmetu kupoprodaje, pa se ovo oslobođenje može primeniti i na promet nepokretnosti. Ali ne na svaki promet, već samo na prvi promet (novih) objekata. Evo i zašto.

Kao što znamo, promet nepokretnosti, uopšteno, oporezovan je:

  • Porezom na dodatu vrednost – kada je u pitanju prvi promet nepokretnosti fizičkom licu (novi objekti)
  • Porezom na prenos apsolutnih prava – kada je u pitanju drugi i svaki sledeći promet nepokretnosti (stari objekti)

Kako se samo prvi promet nekretnina oporezuje PDV-a, samo se prvi promet nekretnina može od njega i osloboditi.  

Uslovi za primenu oslobođenja bliže su uređeni odgovarajućim Pravilnikom.

Da bi firma izdala račun za stan bez PDV-a osoblju diplomatskog ili konzularnog predstavništva, potrebno je da poseduje:
1. fotokopiju potvrde o reciprocitetu – dokument kojim se potvrđuje da je poresko oslobođenje predviđeno međunarodnim ugovorom. Potvrda se mora pribaviti kod ministarstva nadležnog za inostrane poslove;
2. original naloga na Obrascu LNPDV – nalog za nabavku dobara i usluga i uvoz dobara, bez PDV, za lične potrebe nosioca prava. Dokument se izdaje u 2 primerka od strane ovlašćenog lica, čiji je potpis deponovan kod Centrale Poreske uprave.

Odgovorni predstavnik nosioca prava (šef misije, stalni predstavnik i dr.) je dužan da do 31. januara tekuće godine dostavi Centrali Poreske uprave (PU) spisak lica koja imaju pravo nabavke dobara i usluga bez PDV, kao i da obavesti PU o svim promenama na spisku.

Precizirano je ko sve može da se javi u ulozi kupca, a da se ostvari pravo na oslobođenje:

(1) diplomatski agenati i članovi njihovih porodica koji sa njima žive u zajedničkom domaćinstvu, ako nisu državljani Republike Srbije ili nemaju u Republici Srbiji prebivalište,
(2) konzularni funkcioneri i članova njihovih porodica koji sa njima žive u zajedničkom domaćinstvu, ako nisu državljani Republike Srbije ili nemaju u Republici Srbiji prebivalište, sa izuzetkom počasnih konzularnih funkcionera i članova njihovih porodica,
(3) članovi administrativnog i tehničkog osoblja diplomatskih i konzularnih predstavništava, ako nisu državljani Republike Srbije ili nemaju u Republici Srbiji prebivalište, sa izuzetkom članova osoblja konzulata kojima rukovode počasni konzularni funkcioneri,
(4) konzularni službenici, ako nisu državljani Republike Srbije ili nemaju u Republici Srbiji prebivalište, sa izuzetkom konzularnih službenika u konzulatima kojima rukovode počasni konzularni funkcioneri,
(5) članovi osoblja međunarodnih organizacija, odnosno predstavništava međunarodnih organizacija i članova njihovih porodica, koji sa njima žive u zajedničkom domaćinstvu, ako nisu državljani Republike Srbije ili nemaju u Republici Srbiji prebivalište, ako je takvo oslobođenje predviđeno međunarodnim ugovorom,
(6) članovi administrativnog i tehničkog osoblja međunarodnih organizacija, odnosno predstavništava međunarodnih organizacija ako nisu državljani Republike Srbije ili nemaju u Republici Srbiji prebivalište, ako je takvo oslobođenje predviđeno međunarodnim ugovorom.

Uslov koji se ponavlja je da lica nisu državljani Republike Srbije ili nemaju u Republici Srbiji prebivalište.

Da rezimiramo:

Moguće je prodati nepokretnost čiji je to prvi promet bez obračuna PDV-a diplomati

Potrebno je da budu ispunjena 2 uslova

1 uslov: da sa zemljom iz koje potiče Republika Srbija ima predviđen reciprocitet u međunarodnom ugovoru i da o tome pribavimo potvrdu Ministarstva spoljnih poslova

2 uslov: da diplomata dostavi obrazac LNPDV, u originalu u 2 primerka, a da uz to ispunjava sve propisane uslove u pogledu svog statusa

Ukoliko se radi o drugom prometu i dalje, ovo oslobođenje se ne može primeniti.